baul

Friday, September 22, 2006

ESTRANGHERO

"I want to go home!"
-- anek-ek ti maysa baket iti nursing home.


Adda umaw-awag a timek a tumpuar iti kaunggam
Daytay timek ti panangilantip manen ti dapan
Iti bagi ken kararua ti bukod a pagtaengan,
Iti daytoy laeng a ritual a mariknam
Ti namayengmeng a talinaay ti kinapudno
A nasken a sublian latta dayta nagpanawan a disso.

A, ta uray dagiti salmon, subaenda dagiti agus ken baresbes
Agdaliasatda ginasgasut a milia, dida mabannog
Makasublida laeng disso a nakaispangayanda!

Kunaek kenka, ina, maysaak met a ganggannaet a kas kenka
Ket rumkuas met ti tarigagay a sublian, agepan
Ken ilantip manen toy kararua iti disso a nakaidulinan ti kadkadua...
Ngem addaak ditoy nga agngatangata, napupok kadagiti adu a pangngadua:
Ti bassit a balayko, a pinanawak a rutrot ken agrakrakaya, gistayanen marba,
Kukuan ken pagturayan dagiti marabutit, kiteb, karasaen ken ipes?

Kayatmon ti agawid, ina, kas ti regget ti panagawid dagiti salmon nga agitlog!
Ngem siak , addaak iti nagtengngaan dagiti adu desdes
Diakon ammo ti dana a mangitunda kaniak iti taeng a pagawidak?

Saturday, August 05, 2006

ADDAAK IDI SADIAY

Addaak sadiay idi nagalikubong iti tapuk
Daradara, sisusugat, maysan a mannakigubat
A nakirinnamas iti dangadang ti tay-ak,
Sadiay, dagiti agbuybuya, ginayangdak
Kadagiti nagtagisima a balikas
A kabulon iti lais ken paggaak
Maagak kano ta apay 'toy bagik insebbak
Kas simotsimot iti apuy a napasag
Natdaak koma a para buya lattan
Iti tugawko nga agim-imas, siraragsak.

Addaak idi sadiay iti arena ti dangadang
Para buya idi , itan maysan a mannakigubat
Ta ti buya ti pannakairurumen, batibatennak,
Ti ikkis dagiti awanan-gaway, riribukennak,
Ti luada, maysa a bala a mangsalbag ‘toy kararuak
Ket inarmasak ti bagik iti pannakiraman.

Wen, addaak sadiay idi nagalikubong iti tapuk
Daradara, sisusugat ngem siraragsak:
Maysa a nagtagipuson a tao ti kaimudingak!

Tuesday, November 08, 2005

ALDAW DAGITI AL-ALIA

Aldaw ita dagiti di katatawan ken al-alia
Ditoy nalam-ek a disso a nakaipalladawan ‘toy kararua.
Kadagiti paraangan arig kamposanto dagiti arkosda:
Adda nangisit a lungon, puraw a krus ken rurog a nakadeppa.
Anniniwan ti mangkukulam, sapot ken lawwalawa
Ti maanninawan kadagiti sarming a tawtawa.
Kadagiti nakatangep a ridaw, agbanbantay dita
Dagiti nakarungiit a kabkabanga wenno pumpkin
A nakitikitan agpagpaggaak a rupa, dumardarang dagiti matana.

Aldaw ita dagiti di katatawan ken al-alia,
Panawen daytoy dagiti nagmaskara
Kadagiti nakaal-alingget a rupa ti bruha ken vampira,
Iti sardam ti maudi a kidem ti Oktubre
Agdakiwasda kadagiti kalsada,
Sa “trick or treat” kunada iti paraangan a serkenda
Ket maiyatang ti kendi a sumra ti “trickda."

Ngem sannakon a mabutbuteng dagitoy a buya
Ta sanayakon a nakilanglangen kadagiti al-alia
Idi addaak pay laeng iti adayo a daya, inaldaw kunam sa,
Saan laeng nga arkos, wen, talaga a pudnoda,
Saanda metten nga aggigiyan kadagiti balete, dalipawen ken acacia.
Nagapondan kadagiti balay ti ili,
Linungoganda pay pasdek ti batasang pambansa;
Isu a no panawen ti eleksiyon, linaon ti balota, maal-alia;
Rangtay a di natuloy ken marmarba
Kasta met natapuk ken lasonglasong a kalsada
Amin dagitoy, aramid dagiti al-alia;
Sabali laeng met dagiti nakapatig nga aswang
Nga agsapsapul sepsependa a dara
Kadagiti palengke wenno kalkalsada,
Nasken nga agbaribarika di la ket makabatbatika a matda!


-immuna a naisurat iti Oktubre 31, 2005 ( Halloween Night)

Thursday, October 06, 2005

WASAY

Di agsarday a maipakpakan ti wasay
Dagiti naulpit a dadaulomi
Iti pinuon ti narra a yan ti umok ti darepdepmi.
Agpigergerkami iti tunggal layat
Agkibbayokami iti tunggal tikap;
Agalinggagetkami iti aldaw ken agpatnag
Ta ditoy tinnagenda ti ulo ti inanamami nga agbiag,
Itanemda dagiti bukod a karbengan ken arapaap
Ket dung-awanmi dagiti bukodmi a gasat
Nga impalak-am kadakami dagiti naulpit a dadaulomi
a kaarngi dagiti berdugo nga agpagpaggaak!

Ket umawerkami a kas kadagiti nabugtak a bannatiran
Inyuritmi iti law-ang ti exodosmi nga agkalkallautang.
Nasitaksitakkami a nagturong iti uppat a suli ti lubong;
Tunggal maysa sapulenna disso a pagpaknianna
Ngem dadduma pabaor ti nagur-uray kadakuada.
Silulungonda a nagsubli iti bukodmi a daga;
Idinto a di latta agsarday a mailaylayat ti wasay
Dagiti dadaulomi a mangtuang iti pinuon ti narra a nagaponanmi,
Putarenda a lungon nga agpaay kadakami!

Monday, January 17, 2005

SUNGBAT KEN NI INA

“Didakami liplipatan ditoy Filipinas, wen."
-unnoy ti maysa nga ina.

patgek nga ina,
diyo koma gamden a panunoten
a markas ti kawar a nakaigalutan
dagiti lagipmi kadakayo
ditoy simmangbayanmi a ganggannaet a disso.
saksimi dagiti kawaw a rabii a mangsungsungka dita
no kasta nga iliktadyo dagiti agdan, itangepyo dagiti tawa
kadagiti maam-amak a sardam a napnot’ taul ken alang-ang,
wenno lukag-putok ti badigard ni apo mayor a nabartek ken agpagunggan,
a mangsallin naimnas a ridepyo, uray nabugguongan
la a bulong ti marunggay ti pinangrabiiyo...

ilislistami latta dagiti agtinnag
a tinukel ti lua dagiti balo ken ulila
a kailiantayo a mangsawsawar kadagiti ammada
a nayulog kadagiti nasipnget a sardam,
a sapsapulenda iti nagmanto a langit
daydi maudi nga arakup, daydi maudi a pakada:
“annak, agsingsingpetkayo, isublidakto met laeng…”

agmuttalengkami latta iti lagip
dagiti agpaspasuso nga inna
iti sanguanan dagiti nanumo a dulang wenno lamisaan
a mangur-uray kadagiti amma wenno annak
a nagsawar iti nabangles a makan
kadagiti pagbasuraan da apo baknang…

agkibbayokami latta iti damag
maipanggep kadagiti appotayo nga agtuturay
a nangikisap iti innapuy ti namnama,
a nangarub-ob iti dinengdeng ti hustisia,
ken nangati iti malabi ti danum ti ayat ken asi,
potahe a paglalanglangan koma
iti mangurkuranges nga ili.

malaglagipdakayo latta, patgek nga ina
ket dinto aggibus ti sirkulo ti ayat
iti laksid ti ipapanaw ken panagkatangkatang,
iti panangsapsapul iti sungbat ti doliar, euro, yen ken riyal
kadagiti saludsod ti pisos a di masarakan
iti disso a nakaipasngayan…



Tuesday, December 21, 2004

KADAGITI ALLON TI JERICHO BEACH*

ditoy ganggannaet nga aplaya ti jericho beach
bilangek no kua dagiti sumangbay nga allon
ket bay-ak ida nga agkurno iti sakaanan ti sasainnek
dagiti iliw ken segga nga agburak iti barukong…
hala, umaykayo, dakayo nga allon,
riknaenyo ti bara ‘toy nagsiding a dapan
kayumanggi a gabat nga agkatangkatang…
hala, umaykayo, allon, ta ipaw-itko kadakayo
dagiti mensahe ti lua ti diaspora a naitibnok
iti danum a namagsaip iti laud ken daya..
hala, yanudyo dagitoy a sasainnek..
yanudyo dagitoy a segga...
yanudyo dagitoy nga ila
ket yagepyonto koma a silalailo
iti bangir nga aplaya ti ingungotek a daga
a yan ti nakaidulinan daydi kadkadua…
idanonyo koma nga iti laksid ti ipapanaw
ti pusok ken espirituk nabati kenkuana..
idanonyo koma nga iti laksid ti sam-it
dagiti agaruyot a gatas ken diro
sapsapulen latta dagiti nakairuaman a raman
ti nagbiagan a nanam ti tuyo ken bugguong..
idanonyo koma nga iti laksid ti lukneng pagiddaan
il-iliwen latta ti imnas dagiti tagainep
iti nasileng a datar daydi nanumo a kalapaw
a siraragsak a nagtakder iti dumna't karayan ken kataltalonan..
idanonyo koma nga iti laksid kinadaeg-buya
dagiti agtinnag a niebe iti winter
ken panagukrad dagiti sabong ti cherry iti spring...
dinto agkupas ti buya ti panagraraep iti nepnep
ken ti di agmawmaw nga ayamuom ti sampagita iti kalgaw...
hala, umaykayo, dakayo nga allon,umaykayo
ta ipaw-itko kadakayo dagitoy a mensahe
iti testamento ti kari
ti maysa nga agkatangkatang a patneng nga ilokano!

* nalatak a beach iti Vancouver, BC, Canada.

Friday, December 10, 2004

"SILENT NIGHT"

ITI karabiyan ti Paskua, 1818, idiay Hallein (Austria), maysa nga organista nga agnagan iti Franz Gruber ti nangputar iti maysa a kanta a naawagan iti "Song of Heaven", ket natokar ken nakanta iti maysa a kapilia iti sumaruno a rabii. Napasamak met a nangngeg daytoy ti maysa a tao a naggapu iti kabangibang a lugar. Nagustuanna ti kanta ket immemoriana dagiti lirika ken ayug nga idi agangay, insurona daytoy kadagiti agpaspasiar a quartet (grupo ti kumakanta a buklen ti uppat).

Idi 1854, nagbalin a nalatak unay ti kanta agingga a naaramid iti panangsapul iti di am-ammo a kompositor. Nasarakan ni Gruber. Ket naammuanna a naimemorian ken makankantan ti kantana iti 36 a tawen ken nagbalin a magusgustuan unay a kanta iti Paskua iti amin a panawen iti sabalin a paulo- "Silent Night."

Iti dayta a naladaw a petsa, bassit ti kaipapanan dayta a kinapudno ken ni Franz Gruber, nga agtawen idin iti 67, ken nagtalinaed a maysa a di nalatak ken napanglaw nga organista agingga iti ipupusayna idi 1863.

-- o O o --
Sakbay ti Christmas break, maysa nga estudiante ti kolehio ti nageksam iti Economics a suhetona. Gapu ta di nakasagana, insuratna iti papelna ti kastoy: "Ni laeng Apo Dios ti makaammo ti sungbat kadagitoy a saludsod. Merry Christmas!"
Grinaduan ti propesor ti papelna ket insuratna met daytoy: "Nakaala ni Apo Dios ti 100, sika ket 0 (zero). happy New Year!"
-- naadaw dagitoy iti Encyclopedia of 7700 Illustration, Paul Lee Tan.
-- o O o --
". . . Ita nga aldaw nayanak kadakayo idiay ili ni David, ti maysa a manangisalakan, isu ti Cristo nga Apo"(Lucas 2:11).
NARAGSAK A PASKUA KEN NARANG-AY A BARO A TAWENYO AMIN!